Türk Ceza Kanununun 125. maddesinde yazılı hakaret suçu ve cezası şöyle düzenlenmiştir:
“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.”
Vatandaşlarımız sıklıkla “hakaret suçu cezası nedir?”, “hakaret davası nasıl açılır?”, “hakaret sayılan kelimeler nelerdir?”, “hakaret sayılmayan kelimeler nelerdir?”, “kamu görevlisine hakaret suçu cezası kaç yıldır?”, “hakaret ve tehditten ceza alır mıyım?”, “hakkımda hakaret davası açılmış ne yapmalıyım?” “sosyal medyada hakaret suçu cezası nedir?” ve “hakaret suçunda savunma nasıl yapılır?” şeklindeki sorularla bilgi edinmeye çalışmaktadırlar. Hakaret suçu mağduru olunduğunda hızlıca karakola veya savcılığa suç duyurusunda bulunmak suretiyle şikâyetçi olabilirsiniz. Soruşturma sonunda yeterli şüphe elde edilirse Cumhuriyet savcısı tarafından hakaret suçu sebebiyle kamu davası açılacaktır. Öte yandan hakkınızda hakaret davası açılmış veya hakaret suçundan soruşturmaya başlanmış ise davada ve soruşturma aşamasında yapacağınız savunmalar alacağınız cezada belirleyici olacaktır. Hakaret suçuna dair ceza kanunumuzda yazılı önemli detaylara yazıyı okumaya devam ederek ulaşabilirsiniz. Bu hususta ceza hukuku konusunda uzman avukatlarla iletişime geçilmesi ve sürecin hatasız şekilde ilerlemesinin sağlanması hem hakaret suçuna maruz kalan mağdur açısından hem de hakkında hakaret davası açılmış sanık açısından büyük önem taşımaktadır.
Hakaret Suçu Sosyal Medyadan Veya Mesaj Göndererek İşlenirse Ne Olur?
Türk Ceza Kanununda hakaret suçunun yazılı olduğu 125. maddenin ikinci fıkrasında;
“Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.”
denmiştir. Bu sebeple de hakaret teşkil eden fiil eğer ki instagram, twitter, facebook gibi bir sosyal medya aracılığıyla işlenmişse veya whatsapp ya da SMS vasıtasıyla hakaret edilmişse bu durumda da hakaret suçunun cezası ilk fıkrada yazılı olduğu gibi “3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası” olacaktır.
Hakaret Suçu Cezasını Artıran Sebepler
Hakaret suçunun bazı durumlarda işlenmesi halinde hükmolunacak cezanın alt sınırının kanunen artırılması sağlanmıştır. Türk Ceza Kanununda açıkça yazılan bu haller şöyledir:
“Hakaret suçunun;
a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle, İşlenmesi halinde,
cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.”
Özetle kamu görevlisi olan şahıslara karşı hakaret edilmesi halinde veya kişinin dini değerlerini hedef alarak yapılan hakaret fiilinde verilecek cezanın alt sınırı bu defa 3 ay değil 1 yıl olacaktır.
Öte yandan aynı maddenin dördüncü fıkrasında da hakaret suçunun alenen işlenmesi halinde de verilecek cezanın altıda bir oranında artırılması öngörülmüştür.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 9-145/160 sayılı ve 15.06.1999 tarihli istikrar kazanmış kararında “Aleniyet, suçun herkesin görebileceği bir yerde işlenmesi anlamındadır. Aleniyette fiilin başkaları tarafından görülüp, işitilmesi şart olmayıp, görülebilir, işitilebilir olması yeterlidir.” demiş ve herkese açık sosyal medya profilinden herkesin görebileceğini bilerek ve isteyerek paylaşım yapan şahısların yazılarının da aleniyetinin kati suretle vaki olduğunu belirtmiştir.
Hakaret Suçu Şikayete Tabii Midir?
Hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabii suçlardandır. Yani hakaret davası açılabilmesi için savcılığa yahut karakola şikayette bulunulması gerekmektedir. Mağdur tarafından 6 ay içerisinde şikayet hakkı kullanılmalıdır. Aksi taktirde hakaret suçu sebebiyle şikayet hakkı düşecektir.
Yalnızca kamu görevlilerine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçunda suçun soruşturulması ve kovuşturulması adına şikayet aranmaz.
Hakaret Suçunda Uzlaşma Olur Mu? Hakaret Suçu Uzlaşmaya Tabii Midir?
Hakaret suçu Ceza Muhakemesi Kanununun 253. maddesi uyarınca uzlaştırmaya tabi bir suçtur. Uzlaşmaya tabi bir suç olduğundan, hakaret suçu hakkında ilkin uzlaştırma prosedürü uygulanacaktır. Soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanırsa bu halde dava açılmaz. Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Ancak müzakerelerde uzlaşma sağlanamazsa hakaret suçunda soruşturmaya veya yargılamaya devam edilecektir.
Ayrıca belirtmek gerekir ki kamu görevlisine veya cumhurbaşkanına hakaret suçu işlenmiş ise bu suç şikayete tabi olmadığından uzlaştırma prosedürü uygulanmayacaktır. Bu halde yargılamaya devam olunur.
Hakaret Suçunda Cezayı Azaltan ve Kaldıran Haller Nelerdir?
Haksız Bir Fiile Karşı Hakaret Suçu İşlenirse Ne Olur?
Hakaret suçunun bir haksız fiile tepki olarak işlenmesi durumu ceza kanununda 129. maddede özel olarak yer almıştır. Hakaret suçu hakkında verilecek ceza bu durumda üçte birine kadar indirilebilecek ve hatta hiç cezaya hükmolunmayabilecektir. Bu sebeple haksız bir fiile tepkinin var olup olmadığı ve benzeri durumlarda hukuki destek alınması çok önemli olacaktır.
Karşılıklı Olarak Hakaret Suçu İşlenirse Ne Olur?
Türk Ceza Kanununun 129. Maddesinin üçüncü fıkrasında bu defa hakarete karşı hakaret edilmesi halinde verilecek cezanın ne olacağı hususunda hakimlere olayın mahiyetine göre taktirde bulunmaları yazılmıştır. Buna göre tarafların birbirine karşılıklı olarak hakaret ettiği durumlarda hakim olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Kişinin Hatırasına Hakaret Edilmesi Halinde Ne Olur? İhtilat Etmek Ne Demektir?
Ceza kanununda kişinin öldükten sonra hatırasına karşı yapılan hakareti de cezai müeyyideye tabi tutmuştur. 130. Maddede;
“Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Ceza, hakaretin alenen işlenmesi halinde, altıda biri oranında artırılır.”
yazılmıştır. Hakaret suçunun bu şekilde işlenmesi için kişinin hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret edilmesi unsuru aranmıştır. İhtilat kelime anlamı olarak “karışıp görüşme, bir araya gelme” anlamına gelmektedir. Buna göre kişinin hatırasına hakaret suçunun oluşması için, failin mağdur hakkında yaptığı hakaretini kendisi dışında en az üç kişinin duyması gereklidir. Bu üç kişinin hakaret teşkil eden fiile aynı anda şahit olması da gerekmektedir.
Gıyapta Hakaret Suçu Nedir? Gıyapta Hakaret Cezası Nedir?
Gıyap Türkçe’de “hazır olmama, yokluk” anlamına gelir. Buna göre gıyapta hakaret kısaca hakaret suçu mağdurunun yokluğunda, onun o esnada bulunmadığı ortamda hakaret edilmesi halidir. Kanunumuz bu halde de hakaret edilmesini yüze karşı hakaret gibi cezai müeyyedeye tabi tutmuştur. 125. Maddenin ilk fıkrası son cümlesinde;
“Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.”
şeklinde yazılıdır. Bu durumda da suçun oluşması için üç kişi ile ihtilat edilmesi gereklidir. Yani gıyapta edilen hakarete üç kişinin şahit olması, öğrenmiş olmaları halinde de hakaret suçundan 3 aydan 2 yıla kadar ceza veya adli para cezasına hükmedilebilecektir. Bu durumda tanık beyanları, sosyal medya kayıtları, mesaj görüntüleri, ses kayıtları büyük önem teşkil edecektir.
Hakaret Suçunda Manevi Tazminat
Manevi tazminat davası hukuka aykırı bir eylem gerekçesiyle bireyin yaşadığı elem, üzüntü ve ızdırabın sebep olduğu manevi zararın giderilmesi amacıyla açılan bir dava türüdür. Manevi zarar, kişilik haklarına saldırı sonucunda ortaya çıkar ve manevi tazminat davası ile giderilir.
Suç işlenmesi gerekçesiyle uğranılan haksız saldırı sebepli manevi tazminat davası açılabilir. Hakaret eyleminin de suça sebebiyet vermesi gerekçesiyle hakaret eylemi sonucu uğranılan haksız saldırının kişide bıraktığı elem, acı ve ızdırabın giderilmesi amacıyla manevi tazminat sorumluluğuna gidilebilecektir.
Öyle ki Türk Medeni Kanununda ve Türk Borçlar Kanununda kişilik haklarına verilen zararların manevi tazminat ile giderilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Hakaret suçunda da mağdurun kişilik hakları zarar göreceğinden ötürü manevi tazminat davası ile bu zararın giderilmesi istenebilmektedir.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık olarak, Mecidiyeköy Avukat ve Mecidiyeköy Hukuk Bürosu çerçevesinde hakaret davası, hakaret suç duyurusunda bulunma ve genel olarak ceza hukuku alanında faaliyet göstermekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir. Hakaret davası konusunda uzman Mecidiyeköy’deki avukatlık ofisimizin iletişim sayfasından randevu talep edebilir ve ceza hukuku alanında deneyimli avukatlarımızdan destek alabilirsiniz.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık olarak, İstanbul Avukat ve İstanbul Ceza Avukatı kadrosu ile Ceza Hukuku alanında faaliyet gösterilmekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir. Zafer Hukuk & Danışmanlık Bürosu yukarıda genel olarak bahsettiğimiz çalışma sistematiği içerisinde hem hakaret davası avukatı hem de manevi tazminat davası avukatı başta olmak üzere ceza hukuku alanında çalışan avukatları bünyesinde barındırır.