Türk Medeni Kanunu’nun 330. ve 331. maddesinde nafakanın belirlenmesi, nafakanın artırılması veya nafakanın azaltılması hususu şöyle düzenlenmiştir:
- “Nafaka miktarının takdiri
Madde 330- Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur. Nafaka her ay peşin olarak ödenir.
Hâkim istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.
- Durumun değişmesi
Madde 331- Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.”
Vatandaşlarımız sıklıkla “nafaka davası?”, “nafaka davası nasıl açılır?”, “nafakanın yeniden belilenmesi”, “nafakanın arttırılması davası şartları?”, “nafakanın azaltılması davası?”, “nafakanın kaldırılması davası”, “nafaka türleri nelerdir?”, “tedbir nafakası davası?” “iştirak nafakası davası”, “ yoksulluk nafakası davası?”, “çocuk nafakası davası”, “birikmiş nafaka icra takibi”, “nafakanın yıllık arttırılması”, “boşanma ve nafaka davası” şeklindeki aramalarla bilgi edinmeye çalışmaktadırlar. Gerekli koşullar mevcutsa dava açmak suretiyle nafakanın arttırılmasını, azaltılmasını veya nafakanın kaldırılmasını mahkemeden talep edebilirsiniz. Bu hususta nafaka davaları ve boşanma davaları konusunda uzman avukatlarla iletişime geçilmesi ve sürecin hatasız şekilde ilerlemesinin sağlanması, davanızın reddolunmaması adına büyük önem arz etmektedir.
Nafaka Türleri Nelerdir?
- Tedbir Nafakası
Boşanma davası açılmadan önce veya açıldıktan sonra hükmedilebilen nafaka türüdür. Bu nafaka türü herhangi bir eşin veya çocuğun (18 yaşından küçük) geçimini sağlamak için uygun görülen bir tutar üzerinden dava süresince hükmedilen nafaka türüdür. Boşanma davası kesinleştikten sonra tedbir nafakası tamamen ortadan kalkabilir veya yoksulluk ya da iştirak nafakası şeklinde devam edebilir. Bu nafaka türünün de değişen koşullar sebebiyle artırılması talep olunabilir.
- İştirak Nafakası
Çocuğun velayeti kendisinde olmayan eşin, çocuğun velayeti kendisinde olan eşe müşterek çocuğun giderlerine katılmak maksadıyla hükmolunan nafaka türüdür. Bu nafakanın ödenmesinde boşanmada eşlerin kusurlu olup olmamalarının herhangi bir önemi yoktur. Çocuk adına ödenmekte olan nafaka şeklidir. İştirak nafakası çocuğun on sekiz yaşını doldurması veya evlenmesi ile sona erer. 18 yaşını geçen çocuklar açısından eğitim masrafları devam ediyorsa bu süreç sonlanana dek ödenmeye devam olunur.
- Yoksulluk Nafakası
Evliliğin boşanma kararı ile bitmesi üzerine talep halinde, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek eşe, diğer eşin ödemesi gereken nafakadır. Mahkemece kusurluluk oranını göz önünde bulundurulmamakta ve yoksulluğa düşen taraf lehine bu nafakaya hükmedilebilmektedir. Koşulların değişmesi halinde bu nafakanın da artırılması veya kaldırılması talep edilebilmekte ve mahkeme kararı değiştirilebilmektedir.
Nafaka Artırımı Davası Nedir?
Nafaka artırımı davası, nafakanın değişen ekonomik şartlar ve ihtiyaçlar sebebiyle nafaka alacaklısı bakımından artık gerekli masrafları karşılayamaması halinde nafaka alacaklısının, nafaka borçlusuna karşı açtığı davayı ifade etmektedir.
Mahkemelerce karar verilen nafaka miktarları kesin hüküm niteliğinde değildir. Bu sebeple nafaka miktarı, koşullar uygun olup talep edildiğinde yine mahkeme tarafından artırılabilmektedir. Zaman içinde değişen ekonomik şartlar ve enflasyon gibi sebeplerle nafaka miktarının düşük kalması muhtemeldir. Mahkemeye haklı sebeple nafaka artırım talebinde bulunan taraf, nafaka artırım davası açmak suretiyle nafaka meblağını artırabilecektir.
Nafaka Artırımı Davası Hangi Şartlarda Talep Edilir?
- Nafaka artırımı talep edebilmek için yasal olarak belirlenen sebeplere uygun şartların varlığı ve bu şartların mahkemede öne sürülüp kanıtlanması gerekmektedir.
- Ekonomik koşullar ve enflasyon sebebiyle verilmekte olan nafakanın artık yeterli gelmemesi şartı ile dava açılabilir.
- Tarafların mali durumlarının değişmesi ve hakkaniyetin gerektirdiği hâllerin var olması gerekmektedir.
- Nafaka artırımı talebinde bulunacak kişi nafaka alacaklısı olmalıdır.
Nafaka Artırımı Davasında Önemli Hususlar
- Nafaka artırımı davasında sunulacak belgeler ve deliller önem arz etmektedir. Bu davalarda mahkemece her iki tarafın ekonomik durumu araştırılır ve hukuki delailler değerlendirilir.
- Nafaka artımı talebini haklı gösterecek tüm evraklar mahkemeye ibraz olunmalıdır. Bunlara örnek olarak artan kiraya dair dekontlar, müşterek çocuğun eğitim masraflarına dair belgeler, sağlık ile giyim gibi ilgili masraflar ve benzeri ihtiyaçlarını gösteren belgeler ya da nafaka alacaklısının maaş bilgisine dair belgeleri sıralayabiliriz.
Nafaka Artırımı Davası Hangi Hallerde ve Kimlere Karşı Açılabilir?
- Nafaka artırımı davası, nafaka miktarının tarafların müşterek çocuklarının ve nafaka alan kişinin masraflarını karşılamaması halinde nafaka alacaklısı tarafından nafaka borçlusuna açılmalıdır.
- Nafaka borçlusunun ekonomik durumunun yükselmesi veya nafaka alacaklısı eski eşin maddi durumunun önemli derecede güçleşmesi halinde nafaka alacaklısı tarafından açılabilir.
- Zamanla değişen enflasyon ve alım gücünün azalması sebebiyle nafaka alacaklısının mevcut giderleri artık karşılayamaması halinde talep edilebilir.
- Müşterek çocuğun eğitim masraflarının artması, özel bir kursa başlaması gibi sebeplerle ihtiyaçlarının artması halinde de nafaka artırımı talebinde bulunulabilir.
Nafaka Artırımı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
Nafaka artırım davasında görevli mahkeme, Aile Mahkemeleridir. Yargı çevresinde aile mahkemesi bulunmuyor ise Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir.
Nafaka artırım davasında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri yer yönünden yetkili mahkemedir. Her nafaka alacaklısı, yaşadığı yerleşim yerine bağlı Aile Mahkemesinde, nafaka artırımı için dava açabilecektir.
Nafaka Artırımı Davası Süresi Var Mıdır?
Nafaka artırım davası için kanunda belirgin bir süre öngörülmemiştir. Mahkemece nafakaya hükmedildikten sonra ekonomik şartlarda değişiklik olması ve nafaka alacaklısının değişen şartlarla ihtiyaçlarını karşılamaması yeterlidir. Boşanmadan sonra tekrar evlenmemiş olan nafaka alacaklısı süreye tabi olmaksızın nafakanın artırılması davası açabilmektedir.
Nafaka Artış Oranı Neye Göre Hesaplanır?
Nafaka miktarı, davacının ekonomik ihtiyaçlarına ve davalının maddi durumuna göre mahkemece takdir edilmektedir. Bu sebeple nafaka artış miktarı her davanın kendi özel koşullarında hakim takdiriyle belirlenmektedir. Nafaka alacaklısı ve borçlusunun ekonomik hali ve durumları ile yaşanan enflasyon oranı her somut olayda farklılık göstereceğinden mahkemece belirli nafaka artış oranının üzerinde bir nafaka artımı yapılması mümkündür. Mahkemece nafakaya hükmedildiğinde, nafaka bedelinin sonraki yıllardaki artış oranının belirlenmesi de mahkemeden talep edebilmektedir. Böylece daha sonra tekrar nafaka artımı davası açmak yerine önceden nafaka artış oranının tespiti sağlanabilmektedir.
Nafakanın Kaldırılması Davası
Artık nafaka ödeme gücü olmayan ya da eski eşinin haksız şekilde nafaka aldığını öne süren kişiler bu durumları belgeleri ile bildirerek nafaka kaldırma davası açabilirler. Nafaka kaldırma davalarında nafakanın neden kaldırılması gerektiğinin ispat yükü bunu ileri süren taraf üzerindedir. Bu sebeple söz konusu davaların bir avukat ile yürütülmesi hak kaybının oluşmaması, davanın reddolunmaması ve mahkeme masraflarını ödemek durumunda kalmamak adına önem arz etmektedir.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık olarak, Şişli Avukat ve Mecidiyeköy Hukuk Bürosu çerçevesinde nafaka davası, nafakanın artırılması davası, nafakanın kaldırılması davası, nafakanın azaltılması davası ve genel olarak nafaka ve boşanma hukuku alanında faaliyet göstermekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir. Nafaka davaları konusunda uzman Şişli’deki avukatlık ofisimizin iletişim sayfasından randevu talep edebilir ve nafaka davaları alanında deneyimli avukatlarımızdan destek alabilirsiniz.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık olarak, İstanbul Avukat ve İstanbul Boşanma Avukatı kadrosu ile nafaka ve boşanma alanında faaliyet gösterilmekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir. Zafer Hukuk & Danışmanlık Bürosu yukarıda genel olarak bahsettiğimiz çalışma sistematiği içerisinde hem nafaka davası avukatı hem de boşanma davası avukatı başta olmak üzere boşanma hukuku alanında çalışan avukatları bünyesinde barındırır.