Dolandırıcılık Suçu, Nitelikli Dolandırıcılık ve Manevi Tazminat

dolandırıcılık suçu ve nitelikli dolandırıcılık suçu hakkında

Dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde düzenlenmiş olup, bir kimsenin hileli davranışlarla başka bir kişinin malvarlığında kendisi veya bir başkası lehine hukuka aykırı bir şekilde yarar sağlaması olarak tanımlanmıştır. Bu suç, bireylerin malvarlığını korumak ve ekonomik düzenin güvenliğini sağlamak amacıyla cezalandırılmaktadır. TCK’da bu suç “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.” şeklinde düzenlenmiştir.


Dolandırıcılık Suçunun Unsurları

Dolandırıcılık suçu, belirli unsurların varlığı halinde oluşur. Bu unsurlar şunlardır:

  1. Mağdur: Hileli davranışlardan dolayı zarara uğrayan kişidir.
  2. Fail: Hileli eylemleri gerçekleştirerek mağdurun zarara uğramasına sebep olan kişidir.
  3. Hileli Davranış: Failin, mağduru kandırmak amacıyla gerçek dışı bilgi vermesi, sahte evrak sunması veya diğer aldatıcı yöntemleri kullanmasıdır.
  4. Zarar ve Yarar: Mağdurun malvarlığında bir zarar meydana gelirken, fail veya bir başkası bu durumdan yarar sağlamalıdır.

Nitelikli Dolandırıcılık Suçu

Nitelikli dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenmiş olup, dolandırıcılık suçunun daha ağır cezayı gerektiren halleridir. Bu suç TCK’da “Dolandırıcılık suçunun;
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle, j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına
hükmolunur.
” şeklinde düzenlenmiştir.

Aşağıdaki durumlarda nitelikli dolandırıcılık söz konusu olur:

  • Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık: Suçun devlet kurumlarına karşı işlenmesi.
  • Dini duyguların istismar edilmesi: Mağdurun dini inanç ve duygularının sömürülmesi.
  • Bilişim sistemlerinin kullanılması: İnternet, bilgisayar gibi teknolojik araçlar yoluyla suçun işlenmesi.
  • Kamu görevlisinin görevi kötüye kullanması: Suçun bir kamu görevlisi tarafından işlenmesi.
  • Tacir veya şirket yöneticilerinin dolandırıcılığı: Tacirler, şirket yöneticileri veya kooperatif yetkilileri tarafından işlenen dolandırıcılık.

Dolandırıcılık Suçunun Cezaları

  • Basit Dolandırıcılık: Suçun basit hali için 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmüştür.
  • Nitelikli Dolandırıcılık: Suçun nitelikli hallerinde 2 yıldan 7 yıla kadar hapis ve adli para cezası uygulanır. Kamu kurumlarına karşı işlenmesi veya bilişim sistemlerinin kullanılması durumunda cezalar artırılır.

Dolandırıcılık Suçunda Yargılama Süreci

  1. Şikayet: Mağdur, dolandırıcılık suçunu öğrendiği tarihten itibaren şikayette bulunabilir. Basit dolandırıcılık suçlarında şikayet süresi 6 aydır.
  2. Soruşturma: Savcılık tarafından deliller toplanır, failin ifadesi alınır.
  3. Kovuşturma: Yeterli delil bulunursa, savcılık tarafından iddianame hazırlanır ve dava açılır.
  4. Duruşma: Mahkeme, tarafların beyanlarını dinler ve delilleri değerlendirir.
  5. Karar: Mahkeme, delillerin ışığında sanığın suçlu olup olmadığına karar verir ve cezayı belirler.

Dolandırıcılık Suçunda Manevi Tazminat

Dolandırıcılık suçunun mağdurları, uğradıkları manevi zararların giderilmesi için manevi tazminat talebinde bulunabilir. Manevi tazminat, mağdurun yaşadığı üzüntü, sıkıntı ve güven kaybını telafi etmek amacıyla talep edilir.

Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan hükümler gereği, dolandırıcılık suçundan kaynaklanan manevi zararların tazmini mümkündür. Dolandırıcılık suçu sonucunda mağdurun uğradığı manevi zararların ispatlanması halinde, failden manevi tazminat talep edilebilir.


Bir Cevap Yazın

ZAFER HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin