Boşanma Davası Nedir ?
Boşanma davası, evlilik birliğinin boşanma kararıyla sona erdirilmesi için Aile Mahkemesi’nde açılan bir dava türüdür. Boşanma davaları, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası olmak üzere iki farklı şekilde açılabilir.
Boşanma Davası Türleri
1. Anlaşmalı Boşanma Davası:
Eşlerin tüm konularda (velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi) mutabık kalması durumunda açılan davadır. Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların mahkemeye birlikte başvurması ve anlaşmalarını protokol ile sunmaları halinde çok daha hızlı sonuçlanır. Anlaşmalı boşanma sürecine dair bilgi edinmek için sitemizde bulunan makaleyi okuyabilirsiniz.
2. Çekişmeli Boşanma Davası:
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma, mal paylaşımı, nafaka, velayet gibi konularda anlaşmaya varamaması durumunda açılan bir dava türüdür. Bu tür davalarda mahkeme, tarafların sunduğu deliller ve beyanlar doğrultusunda karar verir.
Çekişmeli boşanma davası, Medeni Kanun’da düzenlenen hem “genel” hem de “özel” boşanma sebeplerine dayanılarak açılabilir.
Özel boşanma sebeplerine dayanan çekişmeli boşanma davası açma sebepleri şunlardır:
- Zina (aldatma)
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
Özel boşanma sebepleri Medeni Kanun’un 161. – 165. maddeleri arasında tek tek belirtilmiştir. Kanunda belirlenen bu nedenler dışında özel boşanma sebebine dayalı dava açılamaz.
Genel boşanma sebeplerine dayanan çekişmeli boşanma davası açma sebepleri sınırsız olup bazıları şunlardır;
- (Güven sarsıcı davranışlar) , (Hakaret) , (Şiddet) , (Mizaç uyuşmazlığı sebebiyle sürekli tartışma) , (Şiddetli geçimsizlik) , (Evlilik yükümlülüklerini yerine getirmeme) , (Cinsel ilişkiden kaçınma) , (Eşi doğal olmayan yoldan cinsel birleşmeye zorlama) , (Eşlerin aile bireylerine kötü davranması ve hakaret etmesi) , (Aşırı borçlanma nedeniyle icra takibine maruz kalma) , (Eşini sevmediğini beyan etme) , (Eşin ev işlerini yapmaktan kaçınması) , (Eşlerin çocuklarının bakımı, eğitimi vs. ilgilenmemesi) , (Evlilik sırlarının başkalarına anlatılması) , (Eşin ahlaksızlıkla itham edilmesi), (Aileye karşı ilgisizlik) , (Alkol – uyuşturucu madde bağımlılığı), (Eşlerden birinin ailesinin evliliğe müdahalesine sessiz kalması) , (Eşinin sevmediğini ve boşanmak istediğini söylemek) , (Erkek eşin bağımsız konut açmaması) , (Agresif ve saygısız davranışlar sergilemek) , (Aile sırlarının üçüncü kişilere anlatılması) , (Cinsel ilişkiye girememe veya iktidarsızlık) , (Kumar oynama alışkanlığı) , (Güven sarsıcı ve sadakat yükümlüğüne aykırı davranışlar) , (Sadakatsizlik) vb.
Genel boşanma nedenlerine dayalı çekişmeli boşanma davası sebepleri, evlilik birliğini temelinden sarsan her türlü olay olarak tanımlanabilir. Medeni Kanun’un 166. Maddesinde; “Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.” denilerek bu durum açıklanmıştır. Genel sebeplere dayalı olarak açılmış bir çekişmeli boşanma davasında dava sebebi olarak gösterilen olayların “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” sonucuna yol açıp açmadığı tartışılır. Genel boşanma sebepleri sınırsız olup her yaşanan olay bir genel boşanma sebebi olabilir.
Özel boşanma nedenleri var ise bu olguların ispatı, boşanma nedeninin ispat edildiği anlamına gelmektedir. Bu durumda hakim, boşanma ya da ayrılık kararı vermek ile yükümlü tutulmuştur. Özel boşanma sebeplerinde tarafların kusur oranlarının bir önemi bulunmamaktadır. Özel boşanma sebeplerinden birisinin ispatı bu sebebe dayanarak boşanma davası açan tarafın kusurunu önemsiz hale getirmektedir. Ancak, genel boşanma sebepleriyle açılan boşanma davasında karşı tarafın davayı kabul etmesi hakim nezdinde hiçbir hukuki sonuç doğurmaz, boşanmaya karar verilebilmesi için mutlaka karşı tarafın kusuru ispatlanmalıdır.
Sadakat Yükümlülüğü ve Sadakat Yükümlülüğünün İhlali Nedir ?
Sadakat yükümlülüğü, eşler ve çocuklar açısından sağlıklı bir aile ortamının oluşabilmesi için hukuk düzenince eşlere getirilmiş bir yükümlülüktür. Eşlerin evlilik birliği içerisindeki hak ve yükümlülükleri Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesi ve devamında düzenlenmiştir. Sadakat yükümlülüğü de bu yükümlülükler arasındadır.
Sadakat yükümlülüğünün ihlali de evlilik birliğini temelden sarması sebebiyle genel bir boşanma nedenidir.
Türk Medeni Kanunu – Madde 185:
“Evlenmeyle eşler arasında evlilik birliği kurulmuş olur.”
“Eşler, bu birliğin mutluluğunu elbirliğiyle sağlamak ve çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler.”
“Eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadırlar.”demiştir.
Sadakat yükümlülüğü çok yönlü bir kavramdır. Sadakat yükümlülüğü eşlerin evlilik birliğine zarar verebilecek tüm davranışlardan uzak durmaları anlamına gelmektedir. Toplumdaki kanaatin aksine sadakat yükümlülüğü sadece bir eşin üçüncü kişiyle yakınlaşması değildir. Yargıtay kararlarına göre sadakat yükümlülüğü kavramı içerisine; cinsel, duygusal, fiziksel, sosyal, görsel ve ekonomik boyutların hepsi dâhil edilmektedir.
Cinsel Sadakat Yükümlülüğüne aykırı davranışlar : başka bir kişiyle aşıkane hareketlerde bulunmak, başka kişilerle flörtleşme, başka kişilerle uygunsuz iletişim, eşin başkasıyla el ele tutuşması, iletişim araçlarıyla güven sarsıcı davranışta bulunmak vb.
Duygusal Sadakat Yükümlülüğüne aykırı davranışlar: eşe karşı küçültücü davranmak, eşe karşı baskıcı davranmak, eşe karşı suçlayıcı davranmak, hakaret edici davranmak, aile sırlarını açıklamak, eşlerin birbirleri karşı güven duygusunu zedeleyecek davranışlar sergilemesi, eşlerden birinin diğerinin rızası olmaksızın onun kişisel verilerini elde etmeye çalışması vb.
Ekonomik Sadakat Yükümlülüğüne aykırı davranışlar: lüks harcamalar, aşırı borçlanmak, kumar oynamak, aşırı alkol tüketimi, yüksek miktarda borçlanma, kıymetli eşyaların satışı, haciz gelmesine sebebiyet vermek, çalışmamak, zorla çalıştırmak, çalıştırmamak vb.
Fiziksel Sadakat Yükümlülüğüne aykırı davranışlar: eşin diğer eşi dövmesi,kesici delici alet ile yaralaması,ısırması,eşya ile vurması,tırmalaması, yaralaması, kilitlemesi,zorlama içeren davranışta bulunmak,şiddete kalkışmak vb.
Görsel Sadakat Yükümlülüğüne aykırı davranışlar: bir eşin diğerine ait özel görüntülerin izinsiz bir şekilde paylaşılmaması, uygunsuz fotoğrafların gönderilmesi veya gizli görsellerin başkalarına gösterilmesi, eşini telefon kayıtlarını açığa vurmak, sosyal medyada bir başkasıyla olan uygunsuz paylaşımlar veya özel yazışmalar vb.
Sosyal Sadakat Yükümlülüğüne aykırı davranışlar: kendi isteğine uygun giyinmeye zorlamak, kendi inançları doğrultusunda hareket etmeye zorlamak, diğer eşinin karşı çıkmasına rağmen sürekli olarak arkadaşlarını ortak konuta getirmesi, çağdaş kıyafetlere aykırı giyinmeye zorlamak, tesettürlü eşin zorla açılmasını istemek vb.
Yukarıda bahsi geçen sadakat yükümlülüklerinden herhangi birinin ihlal edilmiş sayılabilmesi için yükümlülüğe aykırı davranan eşin kusurlu olması gerekmektedir. Kusur, hafif bir kusur olabileceği gibi ağır bir kusur da olabilir. Örneğin eşlerden birinin bir başkasıyla cinsel ilişkiye girmesi ağır bir kusurken, sır saklama yükümlülüğünün ihlali hafif kusur olarak değerlendirilebilir. Ancak her değerlendirme somut olay özelinde yapılmaktadır bu sebeple somut olaya göre sır saklama yükümlülüğünün ihlali olayın niteliğine göre ağır kusur olarak da kabul edilebilir.
Kusurun yüklenemeyeceği durumlarda ve hukuka uygunluk sebeplerinin varlığı halinde ise sadakat yükümlülüğü ihlal edilmiş olmaz. Eşlerden birinin rızası hukuka uygunluk sebebi olarak değerlendirilebilir ancak yine de her somut olaya göre ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Sadakat Yükümlülüğünün İhlali Nasıl İspat Edilir ?
Diğer eşin sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği sebebiyle açılan boşanma davasında, kusurun ispatı için kullanılan delil araçlarından bazıları şunlardır ;
- Tanık beyanları
- Mesajlaşmalar ve whatssap içerikleri vb.
- Sosyal medya paylaşımları (instagram, facebook, twitter, telegram vb.)
- Fotoğraflar ve videolar
- Telefon görüşme kayıtları veya içerikleri
- Çekişmeli boşanma davasına esas teşkil eden olayları ispatlamak amacıyla usulüne uygun alınmış ses veya görüntü kaydı
- Uçak veya otel kayıtları
- Güvenlik kamerası görüntüleri
- Banka kayıtları, kredi kartı ekstresi vb. deliller boşanma davasında delil olarak gösterilebilir.
Boşanma davasında, taraf kusurlarının ispatı dava sonucunda; nafaka, maddi ve manevi tazminat, evlilik içinde edinilen malların paylaştırılması ve düğün takılarının (ziynet eşyası) paylaşılmasını konularını da doğrudan etkileyeceğinden dava süreci boyunca Boşanma Hukuku alanında uzman bir avukat ile çalışmanızı tavsiye ederiz.
Boşanma Davası Devam Ederken Sadakat Yükümlülüğü Devam Eder Mi ?
Türk Medeni Kanunu – Madde 185:
“Evlenmeyle eşler arasında evlilik birliği kurulmuş olur.”
“Eşler, bu birliğin mutluluğunu elbirliğiyle sağlamak ve çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler.”
“Eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadırlar.”demiştir.
Bu yükümlülüğe göre eşler, evlilik birliği boyunca birbirlerine sadık kalmak zorundadırlar bu kanunen emredici bir kuraldır.
Çekişmeli boşanma davası süreci genellikle uzun ve duygusal açıdan karmaşık bir süreci ihtiva eder. Yargılamanın uzunluğu ve taraflar arasındaki boşanma davasında yaşanan uyuşmazlıklar nedeniyle taraflar bazen üçüncü kişilerle görüşmeye başlayabilmektedir. Genellikle bunu yaparken zaten boşanma davamız var benim bir sorumluluğum kalmadı şeklinde yanlış bir düşünceye kapılmaktadır. Bu yanlış düşüncelerin hukuki açıdan olumsuz sonuçları bulunmaktadır.
Eşlerin birbirlerine karşı olan sadakat yükümlülüğü, evlenme ile başlar ve evliliğin herhangi bir sebeple (ölüm, boşanma, gaiplik vs.) sona ermesine kadar devam eder. Boşanma davaları bakımından bakılırsa, boşanma davası sonucunda verilen karar kesinleşinceye kadar eşler birbirlerine sadık olmak zorundadır. Yani sadakat yükümlülüğünde sorumluluk boşanma kararının kesinleşmesine kadar devam eder. Boşanma kararının kesinleşmesi üzerine artık eşler evli olmayacaklarından sadakat yükümlülükleri de bulunmayacaktır.
Boşanma davasının açılması eşlerin sadakat yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Yani boşanma davası devam ederken sadakat yükümlülüğü devam etmektedir.
Boşanma Davası Devam Ederken Sadakat Yükümlülüğü İhlal Edilirse Ne Olur ?
Her dava açıldığı tarihteki şartlara tabidir. Dolayısıyla boşanma davası devam ederken oluşan olaylar görülmekte olan boşanma davasında hükme esas alınamaz, ancak yeni bir dava konusu yapılır ve ispat edilirse birleştirilerek görülecek yeni boşanma davasında bu sebeple boşanma kararı verilebilir. Bu nedenle boşanma davası devam ederken sadakat yükümlülüğünün ihlal edilmesini durumunda buna ilişkin yeni bir dava açılabilir. Mahkeme tarafından yeni açılan dava ile görülmekte olan boşanma davası birleştirilerek gerekli inceleme yapılır. Zira sadakatsizlik iddiasının sabit olması durumunda, kusur belirlemesi ve buna bağlı olarak takdir edilecek boşanmanın sonuçlarından olan nafaka ve tazminat taleplerinin bundan etkilenmesi söz konusu olacaktır.
Örneğin boşanma davası süresince aldatma vakasına maruz kalan eş, yeni bir boşanma davası açarak mevcut boşanma davasının yeni açtığı boşanma davası ile birleştirilmesini talep ederek boşanma davası süresince meydana gelen sadakat yükümlülüğüne aykırılığa ilişkin de hüküm kurdurabilir. Bu durumda davadaki kusur oranlarını yeniden belirleneceğinden, nafaka ve tazminat talepleri de etkilenecektir.
Taraflardan birinin dava sürecinde sadakat yükümlülüğünü ihlal eden davranışta bulunması durumunda karşı taraf eğer bu durumu ispat edecek delilleri varsa yeni bir dava açarak bu olayları boşanma nedeni olarak sunabilir. Bu durumda görülmekte olan boşanma davasında evlilik birliğinin çekilmez hale gelmesinde kusurlu olmasanız bile boşanma davası sürecinde yaptığınız davranışlar nedeniyle kusurlu hale gelebilirsiniz. Bu sebeple eşlerin üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde sadakatsizliği çağrıştıracak davranışlardan uzak durmaları gerekmektedir.
Bu süreç karmaşık pek çok hukuki durumu barındırdığından Boşanma Hukuku alanında uzman avukattan yardım alınması önemlidir. Zafer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak; boşanma davaları alanında uzman ekibimiz ile hukuki danışmanlık hizmeti, dava takibi ve davaların en iyi şekilde sonuçlanması için hizmet vermekteyiz.