İsim Değiştirme Davası Nasıl Açılır? Şartları, Süresi ve Gerekli Belgeler
İsim, kişinin toplum içinde tanınmasını sağlayan ve kişiliğinin önemli bir parçasını oluşturan temel unsurlardan biridir. Bununla birlikte kişi, nüfus kaydında bulunan ismini benimsemeyebilir, günlük hayatında başka bir isimle tanınabilir veya mevcut ismi nedeniyle sosyal ve mesleki yaşamında çeşitli sorunlar yaşayabilir.
Bu gibi durumlarda nüfus kaydındaki isim, mahkeme kararıyla değiştirilebilir. Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesine göre isim değişikliği yapılabilmesi için “haklı sebep” bulunması gerekmektedir.
İsim değiştirme davasında kişinin talebinin dayanakları doğru şekilde ortaya konulmalı ve mümkünse delillerle desteklenmelidir. Bu yazımızda isim değiştirme davasının nasıl açılacağını, hangi mahkemenin görevli olduğunu, haklı sebep sayılabilecek durumları ve yurt dışında yaşayan kişilerin Türkiye’ye gelmeden dava açıp açamayacağını açıklıyoruz.
İsim Değiştirme Davası Nedir?
İsim değiştirme davası, kişinin nüfus sicilinde kayıtlı olan adının kaldırılması, değiştirilmesi, adına yeni bir isim eklenmesi veya birden fazla isminden birinin çıkarılması amacıyla açılan davadır.
Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesine göre:
“Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.”
Dolayısıyla kişinin yalnızca yeni bir isim seçmiş olması her durumda yeterli olmayabilir. İsim değişikliği talebinin nedenleri dava dilekçesinde somut ve anlaşılır biçimde açıklanmalıdır. İleri sürülen sebebin haklı olup olmadığı hâkim tarafından kişinin özel durumu, sosyal çevresi ve talebin amacı dikkate alınarak değerlendirilir.
İsim Değiştirme Davasında Haklı Sebepler Nelerdir?
Kanunda isim değişikliği için geçerli olan haklı sebepler tek tek sayılmamıştır. Bu nedenle her başvuru, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmektedir.
Uygulamada haklı sebep olarak kabul edilebilecek başlıca durumlar şunlardır:
- Kişinin ailesi, arkadaşları ve sosyal çevresi tarafından nüfus kaydındakinden farklı bir isimle tanınması,
- Kişinin uzun yıllardır başka bir isim kullanması,
- İsmin gülünç, küçük düşürücü veya alay konusu olabilecek nitelikte olması,
- İsmin söylenmesinin veya yazılmasının zor olması,
- İsmin kişide kötü bir olayı, travmayı veya istemediği bir kişiyi çağrıştırması,
- Aynı isim ve soyadına sahip kişiler nedeniyle sürekli karışıklık yaşanması,
- İsmin kişinin benimsediği din, kültür veya toplumsal kimlikle uyuşmaması,
- İsim nedeniyle kişinin yabancı uyruklu olduğu izleniminin doğması,
- Kişinin ismini benimsememesi ve başka bir isimle özdeşleşmiş olması,
- Nüfus kaydındaki iki isimden birinin kullanılmaması ve kaldırılmak istenmesi,
- Mevcut isme günlük hayatta kullanılan başka bir ismin eklenmek istenmesi.
Yargıtay uygulamasında kişinin toplum içerisinde başka bir isimle tanınıyor olması, isim değişikliği bakımından önemli bir haklı sebep olarak değerlendirilmektedir. Kişinin yeni ismiyle kendisini özdeşleştirmesi de somut olayın özelliklerine göre değişiklik talebini destekleyebilir.
İsim Değiştirme Davası Nasıl Açılır?
İsim değişikliği talebi, görevli ve yetkili mahkemeye sunulacak bir dilekçeyle ileri sürülür. Dava dilekçesinde kişinin mevcut ismi, almak istediği yeni isim ve değişiklik talebinin haklı sebepleri açıkça belirtilmelidir.
Dilekçeye, ileri sürülen sebepleri destekleyen belgeler eklenebilir. Kişinin başka bir isimle tanındığını göstermek amacıyla tanık deliline de dayanılması mümkündür.
Davanın açılmasının ardından mahkeme, nüfus kayıtlarını getirterek kişinin talebini ve gösterdiği haklı sebepleri değerlendirir. Nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru da yargılama sırasında hazır bulunabilir.
Mahkemenin isim değişikliğine karar vermesi ve kararın kesinleşmesi üzerine değişiklik nüfus siciline işlenir.
İsim Değiştirme Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
İsim ve soyadı değişikliği davalarında görevli mahkeme, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Dava, kural olarak isim değişikliği talebinde bulunan kişinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır.
Örneğin yerleşim yeri Şişli olan bir kişi, isim değişikliği talebini İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde ileri sürebilir. Dava açılmadan önce MERNİS adresinin ve yetkili adliyenin doğru şekilde belirlenmesi, yetki yönünden sorun yaşanmaması bakımından önemlidir.
İsim Değiştirme Davasında Tanık Göstermek Zorunlu mudur?
İsim değiştirme davasında tanık gösterilmesi her durumda zorunlu değildir. İsim değişikliğinin nedeni mevcut belgelerden ve dosya kapsamından anlaşılabiliyorsa mahkeme tanık dinlenmeden de karar verebilir.
Bununla birlikte kişi, nüfus kaydındaki isminden farklı bir isimle tanındığını ileri sürüyorsa tanık beyanları talebin ispatlanmasını kolaylaştırabilir. Tanıklar, kişinin ne kadar süredir yeni ismi kullandığını ve çevresinde hangi isimle tanındığını mahkemeye açıklayabilir.
Sosyal medya hesapları, mesleki yazışmalar, eğitim belgeleri, üyelikler, yabancı ülkelerde kullanılan kayıtlar ve benzeri belgeler de somut olayın özelliklerine göre delil olarak sunulabilir.
İsim Değiştirme Davası Ne Kadar Sürer?
İsim değiştirme davaları çoğunlukla diğer hukuk davalarına göre daha kısa sürede sonuçlanmaktadır. Mahkemenin iş yoğunluğuna, tebligat işlemlerine ve delillerin toplanmasına bağlı olarak dava birkaç ay içerisinde tamamlanabilir.
Dosyanın eksiksiz hazırlanması ve haklı sebeplerin açık biçimde ortaya konulması hâlinde bazı davalar tek duruşmada sonuçlanabilmektedir. Ancak her mahkemenin iş yoğunluğu farklı olduğundan kesin bir süre verilmesi mümkün değildir.
Karar verildikten sonra kanun yolu ve kesinleşme işlemlerinin de tamamlanması gerekir. Nüfus kaydındaki değişiklik, mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra gerçekleştirilir.
Yurt Dışında Yaşıyorum, Türkiye’ye Gelmeden İsim Değiştirme Davası Açmam Mümkün mü?
Evet. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının isim değiştirme davası açmak için Türkiye’ye gelmeleri zorunlu değildir. Kişi, bulunduğu ülkedeki Türk Konsolosluğu aracılığıyla isim değiştirme davası açma konusunda özel yetki içeren bir vekâletname düzenleyerek Türkiye’deki bir avukata vekâlet verebilir.
Bu durumda dava, avukat tarafından Türkiye’de açılabilir ve yargılama süreci vekil aracılığıyla takip edilebilir. Kişinin duruşmaya bizzat katılması gerekip gerekmediği mahkemenin değerlendirmesine bağlı olmakla birlikte, uygulamada gerekli açıklamalar ve deliller dosyaya sunulduğunda işlemlerin büyük bölümü vekil aracılığıyla yürütülebilmektedir.
Yurt dışında yaşayan kişinin Türkiye’de kayıtlı bir yerleşim yeri bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. Türkiye’de yerleşim yeri olmayan Türk vatandaşları bakımından yetkili mahkeme belirlenirken 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 41. maddesi dikkate alınır. Buna göre kişinin Türkiye’de sakin olduğu yer, Türkiye’deki son yerleşim yeri veya şartları oluştuğunda Ankara, İstanbul ya da İzmir mahkemeleri yetkili olabilmektedir.
Vekâletnamenin yabancı noter önünde düzenlenmesi hâlinde ise belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için apostil şerhi ve Türkçe tercüme gibi ek işlemler gerekebilir. Bu nedenle vekâletnamenin mümkünse Türk Konsolosluğunda ve isim değiştirme konusunda özel yetki içerecek şekilde düzenlenmesi sürecin daha kolay ilerlemesini sağlayabilir.
Yurt dışında yaşayan kişinin yabancı ülkedeki kayıtlarında kullandığı isimle Türkiye’deki nüfus kaydındaki ismin farklı olması da isim değişikliği talebini destekleyen önemli bir neden olabilir. Ancak yabancı ülkede verilmiş bir isim değişikliği kararının Türkiye’de doğrudan geçerli olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
E-Devlet Üzerinden İsim Değişikliği Yapılabilir mi?
Geçmiş yıllarda sınırlı bir süre için bazı yazım ve imla hatalarının idari başvuruyla düzeltilmesine imkân tanınmıştır. Ancak kişinin tamamen farklı bir isim almak istemesi, mevcut isimlerinden birini sildirmesi veya adına yeni bir isim ekletmesi hâlinde kural olarak mahkeme kararı gerekmektedir.
Bu nedenle e-Devlet üzerinden her türlü isim değişikliğinin yapılabildiği yönündeki bilgiler güncel uygulamayla örtüşmemektedir. Talebin basit bir maddi hata düzeltmesi mi yoksa gerçek anlamda isim değişikliği mi olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.
İkinci İsim Eklemek veya İsimlerden Birini Sildirmek Mümkün müdür?
İsim değiştirme davasıyla mevcut isme ikinci bir isim eklenmesi mümkündür. Aynı şekilde iki veya daha fazla ismi bulunan kişi, kullanmadığı ya da benimsemediği isimlerinden birinin kaldırılmasını talep edebilir.
Örneğin nüfus kaydında iki ismi bulunmasına rağmen hayatı boyunca yalnızca birini kullanan kişi, kullanılmayan ismin kaldırılmasını isteyebilir. Bunun tersine kişi, uzun yıllardır sosyal çevresinde kullandığı bir ismin nüfus kaydındaki adına eklenmesini de talep edebilir.
Her iki durumda da talebin gerekçeleri ve kişinin hangi isimle tanındığı mahkemeye açıklanmalıdır.
Çocuğun İsmi Değiştirilebilir mi?
Ergin olmayan çocukların isim değişikliği talepleri, velayet hakkına sahip anne ve baba tarafından ileri sürülebilir. Çocuğun ayırt etme gücüne sahip olması hâlinde görüşünün alınması da gündeme gelebilir.
Anne ve babanın velayeti birlikte kullanması durumunda isim değişikliği konusunda birlikte hareket edilmesi gerekir. Ebeveynler arasında uyuşmazlık bulunması hâlinde çocuğun üstün yararı dikkate alınarak ayrıca hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
Çocuğun isminin değiştirilmesi talebinde yalnızca anne veya babanın kişisel tercihi değil, değişikliğin çocuk bakımından sağlayacağı yarar da açıklanmalıdır.
İsim Değişikliğinden Sonra Hangi Belgeler Yenilenmelidir?
Mahkeme kararının kesinleşmesi ve nüfus kaydının güncellenmesinden sonra kişinin yeni kimlik kartı çıkarması gerekir. Bunun yanında kişinin durumuna göre aşağıdaki belge ve kayıtların da güncellenmesi gündeme gelebilir:
- Pasaport,
- Sürücü belgesi,
- Banka ve kredi kartı kayıtları,
- Tapu kayıtları,
- Araç ruhsatı,
- SGK ve çalışma kayıtları,
- Vergi kayıtları,
- Diploma ve eğitim kayıtları,
- Meslek odası kayıtları,
- Sigorta poliçeleri,
- Şirket ve ticaret sicili kayıtları,
- Abonelikler ve üyelikler.
İsim değişikliği kişinin T.C. kimlik numarasını, medeni durumunu, mirasçılık sıfatını, borçlarını veya mevcut haklarını ortadan kaldırmaz. Değişen yalnızca kişinin nüfus sicilindeki adı olduğundan önceki isimle kurulmuş hukuki ilişkiler geçerliliğini korur.
İsim Değişikliği Kaç Defa Yapılabilir?
Bir kişinin daha önce isim değiştirmiş olması, yeniden isim değişikliği davası açmasına tek başına engel değildir. Kanunda isim değişikliği davasının yalnızca bir kez açılabileceğine ilişkin genel bir sınırlama bulunmamaktadır.
Ancak her yeni davada haklı sebebin ayrıca ortaya konulması gerekir. Önceki değişikliğin nedeni, yeni değişiklik talebinin amacı ve kişinin neden tekrar değişiklik istediği hâkim tarafından birlikte değerlendirilebilir.
İsim Değişikliğinden Zarar Gören Kişi İtiraz Edebilir mi?
Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesine göre isim değişikliğinden zarar gören kişi, değişikliği öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içerisinde isim değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.
Bu düzenleme, isim değişikliği yoluyla üçüncü kişilerin haklarının zedelenmesini veya kişiler arasında yanıltıcı bir durum meydana getirilmesini önlemeyi amaçlamaktadır.
İsim Değiştirme Davası İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Her dosyanın özellikleri farklı olmakla birlikte isim değiştirme davasında genel olarak şu belgeler kullanılabilir:
- Nüfus kayıt örneği,
- Yerleşim yeri belgesi,
- Kimlik fotokopisi,
- İsim değişikliği talebinin nedenlerini gösteren belgeler,
- Kişinin başka bir isimle tanındığını gösteren yazışma ve kayıtlar,
- Yabancı ülkelerde kullanılan kimlik veya oturum belgeleri,
- Varsa eğitim ve çalışma belgeleri,
- Tanık listesi,
- Avukatla takip edilen davalarda özel yetkili vekâletname.
Sunulması gereken belgeler, isim değişikliği talebinin dayandığı haklı sebebe göre değişmektedir.
İsim Değiştirme Davası Avukatı
İsim değiştirme davasında görevli ve yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi, dava dilekçesinin talebe uygun hazırlanması ve haklı sebeplerin gerekli delillerle desteklenmesi önem taşımaktadır.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak İstanbul Mecidiyeköy’de bulunan ofisimizde; isim değiştirme, isim ekleme, mevcut isimlerden birini sildirme, soyadı değiştirme ve diğer nüfus kaydı düzeltme davalarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti vermekteyiz.
Türkiye’de veya yurt dışında yaşayan kişiler, isim ve soyadı değişikliği süreci hakkında ayrıntılı bilgi almak için iletişim sayfamız üzerinden randevu talebinde bulunabilirler.
İsim Değiştirme Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
İsim değiştirme davası hangi mahkemede açılır?
Dava, kural olarak kişinin yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır.
İsim değiştirmek için haklı sebep gerekli midir?
Evet. Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca isim değişikliği haklı sebebe dayanmalıdır. Sebebin haklı olup olmadığı somut olaya göre hâkim tarafından değerlendirilir.
İsim değiştirme davasında tanık şart mıdır?
Tanık her dosyada zorunlu değildir. Ancak kişinin başka bir isimle tanındığının ispatlanması gereken durumlarda tanık delili faydalı olabilir.
İki ismimden birini sildirebilir miyim?
Evet. Kullanılmayan veya benimsenmeyen isimlerden birinin mahkeme kararıyla kaldırılması talep edilebilir.
Mevcut ismime yeni bir isim ekletebilir miyim?
Evet. Kişinin sosyal çevresinde kullandığı veya kendisini özdeşleştirdiği bir ismin mevcut adına eklenmesi istenebilir.
Yurt dışından Türkiye’ye gelmeden dava açabilir miyim?
Evet. Türk Konsolosluğunda özel yetkili vekâletname düzenleyerek Türkiye’deki bir avukat aracılığıyla dava açılması ve sürecin takip edilmesi mümkündür.
İsim değişince T.C. kimlik numarası değişir mi?
Hayır. İsim değişikliği kişinin T.C. kimlik numarasını ve kişisel durumunu değiştirmez.
İsim değişikliği borçları veya önceki sözleşmeleri etkiler mi?
Hayır. İsim değişikliği mevcut borçları, alacakları, sözleşmeleri, mirasçılık haklarını ve diğer hukuki ilişkileri ortadan kaldırmaz.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık olarak, Mecidiyeköy Avukat ve Mecidiyeköy Hukuk Bürosu çerçevesinde isim değiştirme, soyadı değiştirme davası, isim düzeltme davası ve genel olarak nüfus kaydı düzeltme hukuku alanında faaliyet göstermekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir. İsim değiştirme davaları konusunda uzman Şişli’deki avukatlık ofisimizin iletişim sayfasından randevu talep edebilir ve nüfus kaydı düzeltilmesi alanında deneyimli avukatlarımızdan destek alabilirsiniz.
Zafer Hukuk ve Danışmanlık olarak, İstanbul Avukat ve İstanbul Tazminat Avukatı kadrosu ile isim değiştirme alanında faaliyet gösterilmekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir. Zafer Hukuk & Danışmanlık Bürosu yukarıda genel olarak bahsettiğimiz çalışma sistematiği içerisinde hem isim değiştirme davası avukatı hem de isim düzeltme davası avukatı başta olmak üzere nüfus kaydı düzeltilmesi alanında çalışan avukatları bünyesinde barındırır.